Rolnictwo to działalność produkcyjna związana z zagospodarowaniem ziemi w celu wytworzenia produktów roślinnych i zwierzęcych dla zaspokojenia potrzeb żywnościowych ludności. W tradycyjnie ukształtowanym podziale pracy rolnictwo należy do sektora produkcji pierwotnej, która wykorzystuje naturalne zasoby środowiska o charakterze egzystencjalnym (gleby, rośliny, ryby, zwierzyna). Od zarania dziejów spełniało podstawową rolę w gospodarce, gdyż do XIX w. pozyskiwanie pożywienia angażowało do 80% ludności. Rolnictwo jako działalność gospodarcza różni się zasadniczo od innych działów wytwórczości człowieka, gdyż jest uzależnione od środowiska geograficznego. Dotyczy to zwłaszcza produkcji roślinnej. W procesie przystosowywania do środowiska dokonał się duży postęp, który zmniejszył stopień uzależnienia od warunków naturalnych, lecz specyfika rolnictwa wynika z jego odmienności i natury uwarunkowanej procesami biologicznymi. Stąd rolnictwo jest też definiowane jako świadoma działalność gospodarcza polegająca na ingerowaniu w życie biologiczne roślin i zwierząt. Od początku człowiek faworyzował te gatunki roślin i zwierząt, które były dla niego najbardziej przydatne w stanie dzikim. Tak rozumiana działalność pojawiła się później i stopniowo wypierała pierwotne formy pozyskiwania pożywienia, jak: zbieractwo, łowiectwo czy rybołówstwo.

Postęp w rolnictwie polegał przede wszystkim na maksymalnym przystosowaniu się do warunków naturalnych, a stopień oddziaływania na środowisko zmieniał się w zależności od wielu czynników wynikających z fazy rozwoju historycznego – mniejszy we wcześniejszych okresach i narastający z rozwojem cywilizacji. Zakres ingerencji wynikający z faz rozwojowych cywilizacji oraz wyraźnych przemian środowiska można sprowadzić do czterech przedziałów czasowych wyznaczonych postępem technicznym i poziomem rozwoju społeczno-gospodarczego, a mianowicie:

  1. rewolucja neolityczna i przejście od pierwotnych form do uprawy ziemi w systemie odłogowym i bardziej stałym osadnictwem,
  2. stosowanie systemu uprawy trójpolowej z ugorem (XIII – XIX w.),
  3. intensyfikacja rolnictwa w wyniku upowszechnienia ciągłej uprawy roli w XIX w.,
  4. wprowadzenie przemysłowych metod produkcji rolnej w II połowie XX wieku.

Najważniejszymi czynnikami przemian w rolnictwie były: gęstość zaludnienia, umiejętności i wiedza o środowisku oraz sposoby organizacji działalności i możliwości techniczne wyznaczone posiadanymi narzędziami pracy. W wyniku karczowania lasów oraz zajmowania innych naturalnych zbiorowisk roślinnych pod uprawy lub pastwiska, rolnictwo zmieniło pierwotny krajobraz i ukształtowało w znaczącym stopniu współczesny krajobraz wiejski. Oprócz stopniowego przekształcania elementów środowiska (gleby, wody, rzeźba terenu i w mniejszym stopniu klimat), od niedawna następuje dostarczanie z zewnątrz i w nadmiernej ilości substancji chemicznych lub odpadów powstających w produkcji rolniczej, które degradują poszczególne składniki środowiska. Wpływ rolnictwa na środowisko geograficzne województwa śląskiego wydaje się stosunkowo niewielki, w porównaniu z zakresem oddziaływania innych rodzajów działalności gospodarczej. Przedmiotowe zmiany w przeszłości można jedynie rozpatrywać jako jeden z czynników przekształcania przyrody.