Jednym z zagadnień regionalnego rozwoju jest problematyka związana z przekształceniami i rozwojem sieci osadniczej. Sieć osadnicza wraz z innymi elementami krajobrazu jest wyrazem kulturowych przemian regionu związanych ze środowiskiem przyrodniczym i sposobami gospodarowania przestrzenią.

Kultura każdego regionu porządkuje przestrzeń w  charakterystyczny dla siebie sposób, tworząc środowisko kulturowe i ustalając stosunek do przestrzeni zarówno jednostek, jak i grup społecznych. Region jest wyodrębnionym zespołem miejsc wraz z ich otoczeniem, charakteryzujących się lokalną odmiennością kulturową i krajobrazową. Wyróżnikiem tożsamości kulturowej regionu jest swoistość, unikatowość i trwałość jego specyficznych, tradycyjnych cech społeczno – kulturowych, wyrażonych w fizjonomii krajobrazów miast, wsi i terenów otwartych, tworzących osadniczy krajobraz kulturowy. Charakter krajobrazów układów osadniczych regionu, miejsc szczególnych i charakterystycznych, naznaczonych w swej fizjonomii procesami przekształceń, jest wypadkową wieloaspektowych wzajemnych oddziaływań kultury i natury w czasie. Społeczna, gospodarcza i kulturalna historia regionu uwidacznia się w fizjonomii krajobrazów miast, wsi i sposobie ich kształtowania.

Aktualny wyraz i kondycja środowiska kulturowego, w tym osadnictwa to wynik procesów, które można by uznać za wyznaczniki tożsamości kulturowej regionu. Procesy te towarzyszyły rozwojowi cywilizacji tak w sensie materialnym (powstawanie obiektów, ich zespołów, charakterystycznych przestrzeni), jak i duchowym (religia, gwara, ubiór, taniec, literatura i inne przejawy sztuki regionu). Jednocześnie przestrzeń zastana, ukształtowana przez poprzednie pokolenia, wpływa na poczynania związane z planowaniem i rozwojem przestrzennym miast i wsi.

Region posiada cechy decydujące o charakterze jego krajobrazów i mieszkańców. Szczególne znaczenie dla poznawania procesów towarzyszących zmianom przestrzeni regionu mają badania historii rozwoju jego obszarów, szczególnie sieci osadniczej.