Czerwona lista ryb i minogów województwa śląskiego (Amirowicz i in. 2012) zawiera ocenę stanu zagrożenia 44 rodzimych gatunków ryb i minogów, w oparciu o kategorie i kryteria zagrożenia ustalone przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN 2001), oddzielnie dla 6 jednostek hydrograficznych: górnej Wisły, Pilicy (lewobrzeżny dopływ środkowej Wisły), Odry, Warty (prawobrzeżny dopływ środkowej Odry), Liswarty (lewobrzeżny dopływ górnej Warty) i Czadeczki (dorzecze Dunaju), w granicach województwa śląskiego. Na Czerwonej liście znalazło się m.in. 5 gatunków krytycznie zagrożonych CR (węgorz Anguilla anguilla, certa Vimba vimba, świnka Chondrostoma nasus, piekielnica Alburnoides bipunctatus, koza dunajska Cobitis elongatoides), 2 zagrożone EN (minóg strumieniowy Lampetra planeri, brzana Barbus barbus), 13 narażonych VU i 9 dla których dane są niepełne DD.

Stan populacji większości gatunków ryb i minogów zasiedlających wody województwa śląskiego jest rozpoznany dość dobrze. W dorzeczach Pilicy, Warty i Dunaju było możliwe przeprowadzenie oceny zagrożenia wszystkich występujących tam gatunków. W dorzeczu Liswarty poza oceną pozostały 2 gatunki (na 29 odnotowanych), a w dorzeczu Odry 3 gatunki (na 39). W obu przypadkach gatunki nie ocenione stanowią mniej niż 8% składu ichtiofauny. Aktualna sytuacja fauny ryb i minogów w dorzeczu Wisły jest znacznie mniej znana – udział gatunków, na temat zagrożenia których nie sposób niczego powiedzieć, przewyższa 1/3 (37,5%).  Największa liczba gatunków spełniających kryteria zagrożenia IUCN wchodzi w skład ichtiofauny Liswarty (aż 11 na 27 ocenionych, co stanowi 41%). Dużo gatunków zagrożonych jest również w dorzeczu Pilicy (10 na 26; 38%). Natomiast w dorzeczach Odry i Warty liczba gatunków zagrożonych jest umiarkowana: odpowiednio 7 na 36 (19%) i 4 na 28 (14%). Nieznana pozostaje sytuacja w dorzeczu Wisły. Wprawdzie z pewnością można wskazać tam tylko 4 gatunki zagrożone, ale aż 15 innych pozostaje poza oceną. Przypuszczalnie niektóre z nich mogą być również zagrożone (minóg strumieniowy, węgorz, różanka, certa), a ogólny udział wszystkich zagrożonych gatunków może sięgać 1/5-1/4 łącznej liczby gatunków stwierdzonych w dorzeczu. W ichtiofaunie województwa na szczególną uwagę zasługuje dziesięć gatunków: minóg strumieniowy, węgorz, brzana, różanka, certa, świnka, piekielnica, koza dunajska, koza złotawa i piskorz, które spełniają kryteria gatunków zagrożonych praktycznie wszędzie tam, gdzie jeszcze występują.

Najbardziej zagrożone są gatunki obligatoryjnie reofilne (typowo rzeczne) i podejmujące wędrówki (anadromicznych, katadromicznych i potamodromicznych). Zasięgi tych gatunków kurczą się, a ich liczebność maleje, głównie z powodu antropogenicznego przekształcania siedlisk rzecznych, fragmentacji cieków wodnych przez tamy i jazy oraz zanieczyszczenia rzek. Drugą kategorię gatunków, których przetrwanie może być zagrożone, stanowią gatunki stagnofilne, które preferują wody wolno płynące i stojące (starorzecza i inne wody w dolinach rzek). Te ryby (zwłaszcza karaś Carassius carassius i piskorz Misgurnus fossilis) tracą siedliska wskutek likwidowania naturalnych zbiorników wodnych i osuszania terenów podmokłych.

Tekst opracowano na podstawie publikacji: Amirowicz i in. 2012. Czerwona lista ryb i minogów województwa śląskiego.[w:] J. B. Parusel (red.). Czerwone listy zwierząt kręgowych województwa śląskiego. Raporty Opinie 6.5: 5-32. Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, Katowice.

pdf PDF Amirowicz i in. 2012. Czerwona lista ryb i minogów województwa śląskiego.[w:] J. B. Parusel (red.). Czerwone listy zwierząt kręgowych województwa śląskiego. Raporty Opinie 6.5: 5-32. Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, Katowice.